Een Latijns motto in het hart van het pontificaat
Zodra zijn verkiezing bekend werd gemaakt, onthulde paus Leo XIV een kort maar diepgaand motto: In Illo Uno Unum, wat in het Latijn "Eén in Hem die Eén is" betekent. Slechts drie woorden, maar met een immense theologische en spirituele dichtheid. De zin is rechtstreeks geïnspireerd op het gebed van Christus in het evangelie van Johannes (17:21): "Opdat zij allen één zijn, zoals Gij, Vader, in Mij zijt en Ik in u, opdat zij allen één zijn in ons."
Met de keuze van dit motto stelde Leo XIV geen politieke slogan of een vereenvoudigde boodschap voor, maar een uitnodiging tot eenheid die geworteld is in God, een eenheid die niet voortkomt uit menselijke inspanningen of een breekbare consensus, maar uit een diepe spirituele gemeenschap met Christus.
Een oproep tot eenheid in een verdeelde wereld
De wereld waarin Leo XIV zijn pontificaat begon, werd gekenmerkt door breuken: oorlogen, sociale spanningen, kerkelijke verdeeldheid, ideologische polarisatie. In het licht hiervan klonk zijn motto niet naïef, maar als een profetisch kompas. Het gaat niet om het samenvoegen of nivelleren van verschillen, maar om het herontdekken van een innerlijke eenheid, een gemeenschappelijk toebehoren, in Hem die de bron is van alle vrede: Christus.
Voor de paus moet deze eenheid niet worden opgebouwd door menselijke strategieën, maar worden verwelkomd als een geschenk van God. Het begint in het hart, in gebed, in wederzijdse erkenning tussen broeders.
Een kerkelijke visie geïnspireerd door de heilige Augustinus
"In Illo Uno Unum" is ook een motto dat deel uitmaakt van de Augustijnse traditie. De heilige Augustinus, een belangrijke inspiratiebron voor paus Leo XIV, sprak over eenheid als vrucht van goddelijke naastenliefde. Niet uniformiteit zorgt voor eenheid, maar liefde ontvangen en delen in God. In Christus kunnen alle verschillen naast elkaar bestaan zonder elkaar tegen te werken.
Leon XIV gebruikt deze logica om na te denken over de eenheid van de Kerk: een Kerk waar de verscheidenheid aan culturen, liturgieën, charisma's en roepingen geen verdeeldheid zaaien, maar de rijkdom van de Geest onthullen. Hij nodigt ons uit om ideologische scheidslijnen te overstijgen, om de etiketten "progressief" of "conservatief" te verwerpen en om het levende centrum te herontdekken: Christus, "Hij die Eén is".
Een pastorale en missionaire richting
Dit motto is niet alleen een spiritueel ideaal, het vormt de leidraad voor al het pastorale handelen van paus Leo XIV. In zijn eerste audiënties en homilieën herinnerde hij ons er voortdurend aan dat de Kerk een teken van eenheid voor de mensheid moest zijn, niet een in zichzelf gesloten groep. Hij moedigde priesters, religieuzen en leken aan om banden te smeden, bruggen te bouwen en steriele tegenstellingen achter zich te laten.
Bij zijn eerste benoemingen probeerde hij diverse, open teams samen te stellen die representatief waren voor de plaatselijke kerken. Hij dringt aan op collegiaal bestuur, wederzijds luisteren en een uitoefening van macht die is geworteld in dienstbaarheid.
Een spirituele horizon voor de hele mensheid
Tot slot gaat "In Illo Uno Unum" verder dan de zichtbare grenzen van de kerk. Het is ook een woord dat aan allen wordt aangeboden, zowel gelovigen als niet-gelovigen. Het bevestigt dat een verdeelde mensheid alleen kan overleven als het een transcendent centrum vindt, een bron van verzoening. Voor Leo XIV is dit centrum Christus, maar hij nodigt iedereen uit om die plaats van eenheid te zoeken waar we niet langer tegen de ander zijn, maar met.
Zijn motto is dus een kreet van hoop, een oproep tot broederschap, vrede en geduld. Het herinnert ons eraan dat de rol van de paus niet is om te heersen, maar om te verenigen, zachtjes en in waarheid.
