In de Bijbel wordt de heilige Michaël afgeschilderd als een strijdende aartsengel in dienst van God, die vooral wordt geassocieerd met de verdediging van het volk van God en de strijd tegen de krachten van het kwaad. Zijn rol als beschermer is voornamelijk gebaseerd op drie belangrijke bijbelpassages: het boek Daniël, de Openbaring van Johannes en de brief van Judas.
Sint-Michiel, beschermer van het volk van God
In het boek Daniël verschijnt Michaël als een machtige verdediger.
De profeet Daniël krijgt een visioen terwijl hij een periode van angst en gebed doormaakt. Een hemelse boodschapper openbaart hem dat een geestelijke strijd zijn komst heeft vertraagd en dat Michiel hem te hulp is gekomen.
In Daniël 10 wordt Michaël voorgesteld als „een van de belangrijkste vorsten”. Verderop wordt hij aangeduid als degene die het volk van God beschermt.
Deze missie komt nog duidelijker naar voren in Daniël 12:1. De tekst kondigt aan dat Michaël op het moment van een grote beproeving zal opstaan om het volk van God te verdedigen.
Zo wordt de heilige Michaël al in het Oude Testament geassocieerd met een zeer krachtig beeld: dat van de verdediger die aan de zijde van de gelovigen staat wanneer het kwaad en de beproeving zich manifesteren.
De grote strijd van de heilige Michaël tegen de draak
De beroemdste bijbelpassage over de heilige Michaël staat in de Openbaring, hoofdstuk 12.
Sint-Jan beschrijft een indrukwekkend visioen: er breekt een strijd uit in de hemel.
Aan de ene kant staan Michiel en zijn engelen. Aan de andere kant de Draak en zijn engelen. De Draak wordt in het verhaal geïdentificeerd als de oude slang, de Duivel of Satan.
Michiel leidt vervolgens de engelen die God trouw zijn in de strijd.
De Draak wordt verslagen en uit de hemel geworpen.
Deze scène ligt ten grondslag aan talrijke afbeeldingen van Sint-Michiel: met uitgespreide vleugels, gekleed als een krijger, met een zwaard of een speer in de hand en de duivel onder zijn voeten verslaand.
Maar de bijbelse betekenis van deze overwinning is bovenal geestelijk. Sint-Michiel vecht niet voor zijn eigen glorie. Hij vecht in dienst van God tegen datgene wat de mensheid van Hem tracht af te leiden.
„Wie is als God?“
De naam Michiel is afkomstig van het Hebreeuwse Mikha’el en betekent:
„Wie is als God?”
Deze vraag drukt precies de missie uit die traditioneel aan de aartsengel wordt toegeschreven: eraan herinneren dat geen enkele macht zich boven God kan plaatsen.
Daarom is de heilige Michaël in de christelijke traditie het symbool geworden van trouw aan God in de strijd tegen het kwaad, hoogmoed en verleiding.
De heilige Michaël en de brief van Judas
De heilige Michaël komt ook voor in het Nieuwe Testament, in de brief van Judas, vers 9.
De tekst beschrijft een confrontatie tussen de aartsengel Michaël en de duivel over het lichaam van Mozes.
Eén detail is bijzonder belangrijk: Michaël pretendeert niet het kwaad met eigen kracht te overwinnen. Hij vertrouwt op het gezag van God.
Dit toont een essentieel aspect van de bescherming door de heilige Michaël: zijn kracht komt van God.
Waarom bidden we tot de heilige Michaël om zijn bescherming?
Op basis van deze bijbelpassages heeft de christelijke traditie Sint-Michiel geleidelijk erkend als een grote beschermer in de geestelijke strijd.
Men vraagt hem met name om zijn voorspraak om gezinnen te beschermen, mensen te begeleiden die beproevingen doormaken, verleidingen te weerstaan, moed te vinden in tijden van angst en trouw te blijven aan God.
Tot de heilige Michaël bidden betekent dus niet dat men hem een macht toekent die onafhankelijk is van God. In het katholieke geloof is alleen God de bron van alle bescherming. De heilige Michaël wordt aangeroepen als de trouwe aartsengel die strijdt en bemiddelt in dienst van God.
Zijn bijbelse verhaal draagt uiteindelijk een boodschap van hoop uit: het kwaad mag dan machtig lijken, maar het heeft niet het laatste woord.
De heilige Michaël herinnert ons eraan dat de gelovige, zelfs temidden van strijd en beproeving, geroepen is om in vertrouwen te blijven.
Heilige Aartsengel Michaël, verdedig ons in de strijd, bescherm onze gezinnen en leid ons altijd naar God. Amen. ?
